Rentevisie maart 2019: bedrijfsobligaties favoriet

by: Beleggen nieuws ing

Wat een verschil met vorig jaar. Begin 2018
waren sterk oplopende rentes de oorzaak van
turbulentie op de financiële markten. Inmiddels
zijn de rentes, tegen de verwachting in, flink
gedaald en lijkt het beleid van centrale bankiers
‘gedraaid’. Wat is er gebeurd en wat kunnen we
verwachten?

Tegen onze verwachting in heeft de obligatiecategorie die als
het minst risicovol wordt beschouwd, namelijk
staatsobligaties, vorig jaar als een van de weinige
beleggingscategorieën een positief rendement geboekt. De
index van staatsobligaties uit de eurozone, de FTSE EMU
Government Bond Index sloot een over het algemeen
teleurstellend beleggingsjaar af met een winst van 0,9%. Na
de snelle stijging van de Duitse 10-jaarsrente van 0,42% eind
2017 naar 0,76% begin februari 2018, is deze in het laatste
kwartaal van 2018 sterk gedaald en eindigde deze het jaar
op 0,24%. Dat hadden wij, net als veel andere beleggers, niet
verwacht. Sindsdien is de ‘Bund’ (jargon voor de Duitse 10-
jaarsrente) in de eerste twee maanden van 2019 nog verder
gedaald en staat deze weer op 0,12%. De Duitse rente is een
graadmeter voor de kapitaalmarktrente in de eurozone.
Onzekerheid duwt obligatierentes weer omlaag
Tot aan de zomer van 2018 overheerste de gedachte bij
economen en beleggers dat de wereldwijde economische
groei een iets lager maar stabiel pad bewandelde. Door de
steeds krappere arbeidsmarkt (en dus hogere lonen) in de VS
en de eurozone zou de oplopende inflatie(verwachting)
leiden tot een minder stimulerend (‘krapper’) monetair beleid
van de centrale banken. Doordat beleggers hierop
anticipeerden, stegen de obligatierentes. Ook de
consensusverwachting van analisten ging, net als wij, uit van
rentestijging. Voor een deel kregen we gelijk: de Fed heeft in
2018 de beleidsrente in maart, juni, september en december
steeds met een kwart procentpunt verhoogd naar een
bandbreedte van 2,25%-2,50%. En al voor de zomer van
2018 hintte de ECB op het beëindigen van haar obligatieopkoopprogramma, wat in december werd bevestigd. De
beleidsrente van de ECB zou dan pas na de zomer van 2019
worden verhoogd. Alles verliep dus volgens plan, zou je
zeggen. Maar helaas: angst voor een sterke economische
groeivertraging en voor een te sterk verkrappend beleid van
de Fed gooide roet in het eten

Economie Italië in recessie
Al meteen sinds zijn intrek in het Witte Huis heeft president Donald Trump zijn beleid bepaald vanuit het principe
‘America First’. Ook de handelsoorlog tegen onder andere de opkomende grootmacht China moeten we in dit
licht zien. Maar de angst voor negatieve effecten daarvan op de wereldhandel en de economische groei nam na
de zomer van 2018 steeds verder toe. De angst werd aangewakkerd doordat er geen uitzicht was op deescalatie van het handelsconflict met China, het weer oplaaien van de zorgen over de brexit en tegenvallende
economische-groeicijfers, vooral uit de eurozone. De sterke groeivertraging in Duitsland, de groeimotor van
Europa, leidde tot gefronste wenkbrauwen. Onze oosterburen wisten in de tweede helft van 2018
ternauwernood aan een recessie te ontkomen. Dat lukte Italië helaas niet. De Italiaanse economie is in de
tweede helft van vorig jaar namelijk wel in een recessie beland: twee kwartalen met economische krimp op rij.
Het is dan ook niet verwonderlijk dat de vraag naar de ‘veilige havens’ op de beurs, zoals staatsobligaties, eind
vorig jaar een vlucht nam. Een positief verlopen topontmoeting begin december tussen de Amerikaanse
president Donald Trump en de Chinese president Xi Jinping in Buenos Aires kon de ‘risk-off’-stemming niet keren.
Ook twijfel over economie VS
In de laatste maanden van 2018 was het woord recessie steeds vaker onderwerp van discussie. Na veertig
opeenvolgende kwartalen met economische expansie in de VS namen de speculaties toe over de volgende
recessie. Vaak werd als argument de yieldcurve aangehaald. Het verschil tussen de 10-jaarsrente en de 2-
jaarsrente in de VS nam steeds verder af, voor sommige beleggers een voorspeller van (en bewijs voor) een
aanstaande recessie. Maar de echte dreun voor het – toch al negatieve – beleggerssentiment kwam op 19
december. Zoals was verwacht, verhoogde de Fed haar beleidsrente met 0,25% maar gaf zij tegelijkertijd aan het
ingeslagen pad te zullen blijven bewandelen. Verdere renteverhogingen ‘op de automatische piloot’ en het
verder verkleinen van de gigantische balans van de Fed vormden een schrikbeeld voor beleggers. De angst dat
de Fed door een verkrappend monetair beleid geen tegenwicht meer zou bieden tegenover de zwakkere
economische groei en de genoemde geopolitieke problemen, leidde tot een paniekreactie op de financiële
markten. Gevolg: de aandelenkoersen doken omlaag (door verkoopdruk), de koersen van staatsobligaties liepen
op waardoor de rentes daalden. De Amerikaanse 10-jaarsrente daalde bijna driekwart procentpunt: van 3,24%
op 8 november naar 2,55% op 3 januari. Op het moment van schrijven (5 maart) staat deze op 2,73%.
Rentedaling: oorzaak niet precies aan te wijzen…
Of het nu komt door nieuwe inzichten van de Fed over een sterkere groeivertraging in de VS, of door zorgen over
de gevolgen van de handelsoorlog met China, of doordat de Fed geschrokken is van de koersdalingen op de
aandelenmarkten en de hogere risicopremies op bedrijfsobligaties, we zullen het niet weten…
… maar mogelijk was het een optelsom
Aannemelijk is dat het een combinatie van de genoemde factoren was. Feit blijft, dat de Fed begin dit jaar een
verrassende draai van 180 graden heeft gemaakt in haar communicatie. In de toelichting van de Fed op haar
rentebesluit van 30 januari staat, in tegenstelling tot de toelichting van 19 december, dat het Fed-bestuur
geduldig zal zijn bij het bepalen van de volgende stappen in het rentebeleid. In latere commentaren wordt door
bestuursleden van de Fed benadrukt dat er nog dit jaar een einde zal komen aan het verkleinen van de balans
van de Fed. Die was sinds de financiële crisis gegroeid tot USD 4500 miljard en is inmiddels afgebouwd tot USD
4000 miljard. Maar nu is de Fed dus meer duifachtig (‘dovish’) geworden en heeft zij de voet van het rempedaal
gehaald.
Japanse centrale bank stimuleert al decennia
In tegenstelling tot de Fed hebben andere centrale banken de afgelopen jaren niet de gelegenheid gehad (of
genomen) om de beleidsrente te verhogen. Zo voert de centrale bank van Japan al jaren een stimulerend beleid
om de inflatie aan te wakkeren en lijkt zij geen aanstalten te maken om dit beleid te wijzigen. Ook de Chinese
centrale bank heeft de afgelopen maanden stimuleringsmaatregelen doorgevoerd om de economische groei
aan te jagen, net als sommige andere centrale banken in de opkomende markten. De ECB heeft met de huidige
groeivertraging en lage inflatie in de eurozone op dit moment geen enkele aanleiding om een verkrappend,
inflatieremmend beleid te voeren. Met een groei van slechts 0,2% (kwartaal op kwartaal) in het vierde kwartaal
van 2018 en een kerninflatie van slechts 1,1% (jaar op jaar) in januari is eerder een ruimer (meer stimulerend)
monetair beleid op zijn plaats.

ING past verwachtingen rentes Duitsland en VS aan

Ontwikkeling Duitse en Amerikaanse 10-jaarsrente (%) en onze verwachting daarvoor

Beleggen brengt risico’s en kosten met zich mee. U kunt uw inleg of een deel ervan verliezen. De waarde van uw
belegging kan fluctueren. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst.
Bronnen: Thomson Reuters Datastream, ING Investment Office (verwachtingen), 5 maart 2019.
Zwakke ontwikkeling tienjaarsrente Duitsland verwacht
Voor de eurozone verwachten we dit en volgend jaar een economische groei van 1,2%. Onze raming voor de
inflatie bedraagt 1,3% op jaarbasis. Tegen deze achtergrond zou je een hogere effectieve rente op de tienjarige
Duitse staatsobligatie verwachten. Maar de Bundrente wordt gedrukt door de aanhoudend sterke vraag naar
‘veilige’ beleggingen en door de verwachting dat de ECB de beleidsrente voorlopig niet zal verhogen. Hierdoor zijn
de effectieve rendementen (marktrentes) op staatsobligaties met een korte looptijd van bijna alle landen van de
eurozone nog steeds negatief. Ook is de yieldcurve, dus het verloop van de rentes afgezet tegen de looptijden,
nog steeds steil stijgend. Verder zal het aanbod van nieuwe Duitse staatsobligaties relatief beperkt zijn als gevolg
van het begrotingsoverschot van de federale Duitse overheid.
Verwachting Duitse 10-jaarsrente: bandbreedte 0,1% – 0,6%
Door deze ontwikkelingen hebben we onze verwachting voor de Duitse 10-jaarsrente voor eind dit jaar verlaagd
naar een bandbreedte van 0,1%-0,6%. Verder verwachten we dat de ECB de beleidsrente dit en volgend jaar niet
zal verhogen. Ook onze verwachting voor de Amerikaanse 10-jaarsrente hebben we verlaagd. Die is nu de
bandbreedte 2,6% -3%. Afgeleid van de actuele koersen verwacht ‘de markt’ dat de Fed de beleidsrente dit jaar
niet zal verhogen. Wij verwachten echter dit jaar nog één verhoging: met een kwart procentpunt.